Brexit impact

Algemene stand van zaken

De sociale zekerheid van personen die zich binnen de Europese Unie verplaatsen, wordt momenteel geregeld via specifieke Europese regelgeving die de socialezekerheidsrechten van EU burgers beschermt op basis van vier basisprincipes:

  • men valt steeds onder de wetgeving van één land en betaalt dus slechts sociale premies of bijdragen in één land
  • men heeft dezelfde rechten en plichten als de onderdanen van het land waarin men verzekerd is
  • voor uitkeringen wordt rekening gehouden met voorgaande periodes waarin men in andere landen verzekerd was, werkte of woonde (samentelling van tijdvakken)
  • heeft men recht op een uitkering van één land, dan ontvangt men die doorgaans ook als men in een ander land woont (exporteerbaarheid).

Deze principes en regels gelden ook voor Britten die in België werken of wonen. Vanaf Brexit wordt het socialezekerheidsstelsel geregeld via de overeenkomst tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.

De BREXIT heeft plaatsgevonden op 31 januari 2020 , wat betekent dat het terugtrekkingsakkoord is goedgekeurd door beide partijen (het VK en de EU). Vanaf 1 februari 2020 gaan we een overgangsperiode in die van kracht blijft tot 31 december 2020.  

Chronologie Brexit

Link naar infographic Timeline BREXIT

  • 23/06/2016: Het Brexit referendum vindt plaats in het VK. De meerderheid van de kiezers (51,89%) koos voor het vertrek van het VK uit de EU.
  • 24/07/2019: een nieuwe eerste minister: Op deze datum gaat voormalig premier Theresa May naar Queen Elisabeth II om haar ontslag in te dienen. Boris Johnson wordt de nieuwe premier van het VK.
  • 12/12/2019: verkiezingen in het VK: Omdat het Britse Parlement de versie van het terugtrekkingsakkoord zoals overeengekomen door Boris Johnson met de EU niet goedkeurde, vraagt Boris Johnson om nieuwe verkiezingen. Hij hoopte hiermee op een positief resultaat om zo alsnog zijn deal door het Brits parlement te krijgen.
  • 01/02/2020: BREXIT: Het VK verlaat de EU. De overgangsperiode begint dan. Gedurende de overgangsperiode, blijft het VK onderworpen aan alle EU regels. Dit is zowel van toepassing op EU burgers in het VK en Britse onderdanen in de EU.
  • 01/01/2021: Einde van de overgangsperiode

Wat doet de FOD Sociale Zekerheid?

België is één van de Europese staten die het meest blootgesteld is aan de gevolgen van Brexit. Bij gebrek aan een overeenkomst of begeleidende maatregelen zou dit waarschijnlijk veel negatieve gevolgen hebben voor de sociale rechten van veel Belgische of Britse verzekerden, die tot nu toe beschermd werden door de Europese regelgeving.

De FOD Sociale Zekerheid coördineert en ondersteunt voor alle publieke actoren van de sociale zekerheid de voorbereidingen voor Brexit, zodat ze allemaal over de nodige instrumenten beschikken om de negatieve gevolgen van Brexit zo veel mogelijk te beperken. De voorbereidingen voor Brexit zijn zeer variabel, onzeker en complex. Om deze omstandigheden zo goed mogelijk te beheersen, heeft de FOD de voorkeur gegeven aan een flexibele aanpak, waarbij voortdurend overleg met alle belanghebbenden wordt bevorderd.

Cijfermateriaal over Belgen in het VK

Als FOD zijn wij een overkoepelend orgaan dat zorgt voor een optimale samenwerking tussen alle autonome partners van de Sociale Zekerheid. De Openbare Instellingen van Sociale Zekerheid (OISZ), zorgen elk voor een bepaald thema van Sociale Zekerheid. Ook zij ondervinden afzonderlijk de gevolgen van de BREXIT. De hieronder vermelde cijfers tonen dit aan .

De Rijksdienst voor Sociale Zekerheid

De RSZ levert A1 documenten af.  Het A1-formulier is een document dat moet worden aangevraagd bij detachering of gelijktijdige tewerkstelling in meerdere lidstaten binnen de EER. We maken hier het verschil tussen pure detachering (gebaseerd op artikel 12 van Vo. 883/2004) en simultane tewerkstelling op meerdere grondgebieden (gebaseerd op artikel 13 van Vo. 883/2004).

Op basis van art 13, leverde de RSZ in 2018  8576 formulieren af. Van deze 8576 zijn er slechts 213 die enkel een relatie BE – VK opgaven, wat aangeeft dat het aantal waarbij een derde lidstaat betrokken is, significant groter is. Op basis van art 12 leverde de RSZ in 2018 1937 formulieren af. Het totaal aantal geïmpacteerden, op basis van art 12 en 13 in 2018 is 10.513.

De cijfers van de RSZ hebben enkel betrekking op werknemers die aan het Belgisch sociale zekerheidsstelsel zijn onderworpen. Inwoners van België die onderworpen zijn aan een ander socialezekerheidsstelsel worden niet opgenomen in deze cijfers. Inwoners van België die exclusief en voor onbepaalde duur in het VK werken zijn op basis van art 11.3.a in het VK onderworpen en zijn ook niet opgenomen in bovenstaande statistieken. Het werkelijk aantal geïmpacteerden zal naar alle waarschijnlijkheid dus hoger liggen dan het referentiegetal uit 2018 van 10.513.

De Sociale Zekerheid voor Zelfstandige Ondernemers

Het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) levert ook A1 documenten af. In 2018 reikte de RSVZ 556 A1 documenten voor het VK uit, 176 op basis van artikel 12 en 380 op basis van artikel 13. Voor 2019 (t.e.m. 07/12/2019) heeft de RSVZ 501 A1 formulieren uitgereikt, 242 op basis van artikel 12 en 239 op basis van artikel 13.

Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering: uitkeringen

De cijfers van het RIZIV gaan enkel over personen met de Belgische nationaliteit met een woonplaats in het VK. 35 is het totaal aantal Belgen in het VK die in 2018 een uitkering ontvingen , 22 daarvan ontvingen een invaliditeitsuitkering, 9 ontvingen een moederschapsuitkering en tot slot 4 uitkeringen voor geboorte-/vaderschapsverlof.

Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering: gezondheidszorgen

Op 30 juni 2019 woonden er 484 Belgen in het VK (394 titularissen en 90 gezinsleden ten laste) die gezondheidszorgen nodig hebben gehad. Belangrijk hierbij te vermelden is dat dit enkel mensen zijn die in het VK wonen, we hebben momenteel nog geen cijfers over toeristen (met toeristen worden hier mensen bedoeld die minder dan drie maanden in het VK verblijven).

De Federale Pensioendienst

De FPD betaalt 4740 pensioenen in het VK. Onder de begunstigden zijn 3592 Britten, 737 Belgen en 411 onderdanen van andere nationaliteiten.

Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s

Er wonen in het VK 124  mensen (Belgen en andere nationaliteiten) die een uitkering ontvangen in verband met een door België erkende beroepsziekte of arbeidsongevallen. Er wonen in België 86 Britten met een prestatie in verband met beroepsziekten of arbeidsongevallen erkend door België.

Contact

Nog vragen? Stel ze via het mailadres: international@minsoc.fed.be

Voor meer informatie over de gevolgen van Brexit zie ook: https://socialsecurity.be/citizen/nl/brexit