Belastinghervormingen 2025-2029: BELMOD berekent het financiële verschil tussen werk en inactiviteit

Belastinghervormingen 2025-2029: BELMOD berekent het financiële verschil tussen werk en inactiviteit 

In België staan de koopkracht en de prikkels om (meer) te gaan werken centraal in het politieke en maatschappelijke debat. Het regeerakkoord 2025-2029 stelt een reeks fiscale hervormingen voor die bedoeld zijn om de aantrekkelijkheid van werk te vergroten. Tot deze maatregelen behoren wijzigingen met betrekking tot het huwelijksquotiënt, de duur van de werkloosheidsuitkeringen en het minimumloon. Hoe beïnvloeden deze veranderingen concreet het inkomensverschil tussen werken en niet werken?  

Om deze vraag te beantwoorden, maakt de DG Analyse & Monitoring gebruik van BELMOD, een microsimulatiemodel voor de sociale zekerheid en fiscaliteit in België. Met dit instrument kan de impact van hervormingen op verschillende gezinstypes worden geanalyseerd door de situatie aan het begin en aan het einde van de regeerperiode te vergelijken. De studie richt zich op zes hervormingen en evalueert de effecten ervan op de werkprikkel voor vier doelgroepen: ontvangers van werkloosheidsuitkeringen, ziekte-uitkeringen, het leefloon en de inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT). 

Belangrijkste bevindingen 

• Een reeds sterke prikkel om te werken in 2025: Vanaf 2025 biedt de geldende regelgeving een financiële prikkel om te werken. Zo zien uitkeringsgerechtigden die voltijds gaan werken, zelfs tegen het minimumloon, hun netto maandinkomen met minstens 500 euro stijgen. 

• Een vergroting van de financiële kloof tussen werk en inactiviteit door de toepassing van de hervormingen: Uit de simulaties blijkt dat de toepassing van de hervormingen de werkprikkel in de meeste onderzochte gevallen versterkt. Meer bepaald: Het beschikbare inkomen van werknemers stijgt; Het beschikbare inkomen van uitkeringsgerechtigden zoals ontvangers van ziekte-uitkeringen, het leefloon of de IVT, blijft stabiel of daalt in sommige gevallen zelfs; Het beschikbare inkomen van werkloosheidsuitkeringsgerechtigden daalt daarentegen in de meeste onderzochte gevallen. 

• Uitzonderingen en aanhoudende uitdagingen: De financiële prikkel voor mensen met een ziekte- of invaliditeitsuitkering om te gaan werken aan een laag inkomen zou echter beperkt blijven, zelfs met de toepassing van de hervormingen. 

• Mogelijke toename van het aantal werklozen dat in aanmerking komt voor het leefloon: Deze trend is te verklaren door twee belangrijke factoren, namelijk de beperking van de werkloosheidsduur en de daling van het beschikbare inkomen van werklozen door de afschaffing van het belastingvoordeel voor werklozen. 

Benieuwd naar de volledige analyse? Lees het hier.