Armoede en handicap

De FOD Sociale Zekerheid (DG Personen met een handicap en DG Beleidsondersteuning- en coördinatie) werkt in samenwerking met de POD Maatschappelijke Integratie aan een themaboek rond de relatie Armoede en Handicap.

Presentatie

Tijdens een studievoormiddag op 3 december, de internationale dag van Personen met een Handicap, zal Prof. Koen Hermans de conclusies en aanbevelingen overlopen en toelichten. Vervolgens zal in een panelgesprek met andere actoren worden onderzocht en besproken hoe we met deze aanbevelingen aan de slag kunnen. Beleidsmakers zijn eveneens uitgenodigd voor een bijdrage.

 

 

Programma en inschrijving

Presentatie Themaboek Handicap en Armoede in België: studievoormiddag

3 December Brussels44Center, Passage 44, Kruidtuinlaan 44, 1000 Brussel

  • 9u: Onthaal en koffie
  • 9.30u. Welkom door Peter Samyn, voorzitter a.i. FOD Sociale Zekerheid
  • 9.45u: Introductie Mevr. Nathalie Muylle, Minister van Werk, Economie en Consumenten, belast met Armoedebestrijding, Gelijke Kansen en Personen met een beperking
  • 10u: Opzet en proces van het boek: Annabel Vanroose, Beleidsadviseur FOD Sociale Zekerheid
  • 10.15u: Belangrijkste beleidsboodschappen en conclusies uit het Themaboek: prof. Koen Hermans, Professor KU Leuven
  • 11u: Panel discussie: André Gubbels (Directeur-generaal DGHAN), Alexandre Lesiw (voorzitter a.i. POD MI), Gisèle Marlière (NHRPH), Henk Van Hootegem (Steunpunt tot bestrijding van armoede) en Véronique Ghesquière (UNIA), e.a.
  • 12.30u: lunch

Studiedag VOLZET

Alle conclusies en aanbevelingen worden tijdens de studievoormiddag uitgebreid voorgesteld en besproken. Hieronder alvast enkele voorbeelden.

Enkele conclusies

  • De problematiek van armoede bij personen met een handicap is groot. De EU-SILC data tonen dat het armoederisico bij personen met een handicap beduidend hoger ligt dan bij de algemene bevolking. De evolutie van het  armoederisico bij personen met een handicap volgt ook de algemene evolutie van de bevolking: het armoederisico is groter bij niet-actieven op de arbeidsmarkt en laaggeschoolden.
  • De kloof tussen personen met een handicap en de algemene bevolking verkleint doorheen de laatste jaren niet. Het armoederisico vergroot dus niet in de loop der jaren, maar het verbetert ook niet. In vergelijking met onze buurlanden doen we het beduidend slechter. Bij eenoudergezinnen is het risico op armoede nog groter.

Enkele aanbevelingen

  • De inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT) optrekken tot de Europese armoedegrens.
  • Het vereenvoudigen en versnellen van de toekenning van tegemoetkomingen om het risico op non-take up te verlagen.
  • Arbeidsmarktparticipatie: De studie toont aan dat een hervorming van het vrijstellingsregeling binnen de IVT hoogdringend is. De nieuwe regeling voor de ZIV kan een inspiratiebron zijn maar dient eerst een grondige impact assessment te ondergaan.
  • Handistreaming: aandacht voor personen met een handicap in alle beleidsdomeinen. (Verdrag UNCRPD).

Thema’s

In overleg met het stuurcomité werden de verschillende onderwerpen vastgelegd. Naast de methodologie, het ondersteuningsbeleid, de non-take up en de participatie aan de arbeidsmarkt is er ook aandacht voor discriminatie, armoede en handicap (UNIA). Niet alle thema’s konden worden behandeld: "ouderen en handicap" plus "migranten en handicap" komen niet aan bod. Wel is er samenwerking met het Brussels Observatorium, voor wat betreft de ondervertegenwoordiging van specifieke groepen en non-take up.

Bij een eerste intern symposium presenteerden en bekritiseerden het stuurcomité en de auteurs elkaars bijdragen. Op basis daarvan en de opmerkingen van het stuurcomité werden aanpassingen gemaakt totdat een definitieve versie is ontstaan.

Elke auteur heeft bovendien aandacht voor beleidsaanbevelingen: wat kan de politiek nu doen op basis van dit onderzoek? In een tweede symposium werden die beleidsaanbevelingen intern besproken. Koen Hermans heeft de aanbevelingen in een apart besluitend hoofdstuk samengevat, toegelicht en verwerkt.

Deze studie bouwt voort op de resultaten van de Handilab studie (2012 –o.a.Koen Hermans), die op vraag van de FOD Sociale Zekerheid werd uitgevoerd en gefinancierd.  Het ging toen over een bevraging van meer dan 1000 personen met een handicap rond de moeilijkheden die ze ondervinden ivm levenskosten, sociale participatie, etc. In dit boek werd geen nieuw materiaal gecreëerd, maar gaat het over een samenvatting van belangrijke resultaten die in aparte onderzoeksvelden naar boven komen. Het unieke aan het project is dat ze experten die werken rond verschillende problematieken samenbrengt.

Historiek

Voor dit uniek samenwerkingsverband tussen de POD Maatschappelijke Integratie (armoede) en de FOD Sociale Zekerheid (handicap) werd een projectgroep samengesteld onder begeleiding van Annabel Vanroose (Beleidsadviseur, DG Beleidsondersteuning en -Coördinatie). Naast Jean-Marc Dubois (Expert, Dienst armoedebestrijdingsbeleid en stedelijke samenhang, POD MI), Natascha Van Mechelen (Beleidsadviseur, DG Beleidsondersteuning en -Coördinatie) en Koen Vleminckx (Adviseur-Generaal, DG Beleidsondersteuning en -Coördinatie) (intern redactiecomité) werd Koen Hermans (KUL professor en specialist handicap) voor inhoudelijke begeleiding aangetrokken.

Een stuurcomité  met Alexandre Lesiw (voorzitter a.i. POD Maatschappelijke Integratie), André Gubbels (Directeur-Generaal Personen met een Handicap) en Peter Samyn, (voorzitter a.i. FOD Sociale Zekerheid) houdt toezicht op de bijdragen en bewaakt de externe communicatie. Hierin is ook het middenveld vertegenwoordigd met oa Henk Vanhooteghem (Steunpunt Armoedebestrijding) en Ghysele Marlière (Nationale Hoge Raad Personen met een Handicap) en medewerkers van het bevoegde kabinet.