Pilootprojecten geïntegreerd preventiebeleid Burn-out

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block werkt met diverse betrokken instellingen aan een geïntegreerd en gecoördineerd preventiebeleid inzake werkgerelateerde psychische aandoeningen, waaronder burn-out.

Voor een geïntegreerd beleid zijn op elk preventie- en interventieniveau acties en projecten nodig samen met transversale initiatieven. In samenspraak met stakeholders kwam reeds een actieplan tot stand met de verschillende (sub)doelstellingen op elk interventieniveau.’

 

Proefprojecten "Geïntegreerde preventie van werkgerelateerde psychische aandoeningen"

De 12 projecten zijn geselecteerd uit 77 inzendingen. Ze zullen één jaar lopen en kunnen rekenen op een subsidie van 10.000 tot 300.000 euro.

Naar een secundaire preventie van burn-out binnen de Openbare Instellingen van Sociale Zekerheid (Fedris)

Actie om burn-out te voorkomen! Het proefproject beoogt de personeelsleden van de openbare instellingen van sociale zekerheid (OISZ) die aan een vroeg stadium van burn-out lijden, een begeleidingstraject aan te bieden. 

Dit flexibele en geïndividualiseerde traject omvat verschillende zorgmaatregelen die zowel op de persoon gericht zijn (via "stressklinieksessies", psychische-lichamelijke sessies, cognitieve-emotionele sessies, ...) als op de werkomgeving (via informatie over arbeidsrecht, welzijnswetgeving, via de organisatie van een multidisciplinaire vergadering met de werkgever). Dit traject is ontwikkeld door Fedris, met een wetenschappelijke samenwerking, in het kader van de secundaire preventie. 

Het doel is om de betrokken medewerkers in staat te stellen aan het werk te blijven of hun werk snel te hervatten. Het project beoogt ook de haalbaarheid en geldigheid te bevestigen van een begeleidingstraject voor werknemers die worden bedreigd door of lijden aan een vroeg stadium van burn-out. 

Info: Libby Saeys (nl) – 02 272 21 72 – Libby.Saeys@fedris.be Eric Mazuy (fr) –  02 272 21 15 – Eric.Mazuy@fedris.be

Klinisch netwerk voor het werk - Focus op de professionalisering van de actoren (Intercommunale de soins spécialisés de Liège - Ulg)

De actoren van gezondheid op het werk worden geconfronteerd met nieuwe werkgerelateerde psychische aandoeningen. Ze getuigen van vaak zeer complexe problemen waarvoor specifieke vaardigheden vereist zijn om ze aan te pakken.

Het doel van het project Klinisch netwerk voor het werk is om een specifieke klinische benadering van de aanpak van werkgerelateerde psychische aandoeningen te conceptualiseren door een referentiesysteem van vaardigheden en pedagogische hulpmiddelen te creëren voor de opleiding en professionalisering van de actoren op het terrein. Deze middelen bevorderen een actieve pedagogie waarin gezondheidszorgprofessionals en actoren van de onderneming samenkomen. Na de uitvoering van dit project zullen de bakens worden uitgezet om netwerkruimtes, multidisciplinaire referentiecentra, onderzoeks-, therapeutische en opleidingsruimtes voor gezondheidszorgprofessionals, actoren van de onderneming maar ook het individu te creëren.

Omdat het gericht is op het verbeteren van de kwaliteit van zorg zal dit project een langdurige impact hebben op de prevalentie van werkgerelateerde psychische aandoeningen en zal het helpen om de kwaliteit van het leven op het werk en de inzetbaarheid van de werknemer gedurende zijn hele leven te handhaven. 

Info: Anne Burlet – 0486 13 53 00 – a.burlet@isosl.be

De veerkrachtige zelfstandige - Preventie van stress en burn-out bij zelfstandige ondernemers (Unizo – Integraal – Liantis) 

Zelfstandige ondernemers zijn gepassioneerd bezig met hun onderneming. Stress en burn-out loeren dan soms om de hoek. In 2016 leed een kwart van alle zelfstandigen in invaliditeit aan arbeidsgerelateerde psychosociale aandoeningen. Met ondersteuning van minister van Sociale Zaken Maggie De Block verenigen zelfstandigenorganisatie UNIZO, opleidingsinstelling Integraal en dienstengroep Liantis zich om deze maatschappelijke uitdaging aan te pakken. 

Met het pilootproject willen ze zoveel mogelijk zelfstandige ondernemers ondersteunen en versterken om stress en burn-out te voorkomen en te bestrijden. Concreet focust het project zich onder meer op een brede sensibiliseringscampagne, specifieke tools, opleidingen, ontbijtsessies en individuele begeleidingen. Dit alles op maat van de zelfstandige ondernemer en onderbouwd door recent wetenschappelijk onderzoek.

Met dit pilootproject willen de drie betrokken partijen ook het beleid ondersteunen. Het project biedt immers de kans om een traject uit te dokteren dat past binnen het concept van het gezondheidsbudget, zoals aangehaald in de recente beleidsnota’s van minister Maggie De Block. De initiatiefnemers zullen de resultaten van het project ten slotte promoten en waar mogelijk duurzaam verankeren binnen organisaties die actief zijn in het werkveld van zelfstandige ondernemers.

Info: Karel Van den Eynde – 0475 56 75 63 – karel.vandeneynde@liantis.be

Komen tot een geïntegreerde aanpak van burn-out in de huisartsenpraktijk via lokaal georganiseerde multidisciplinaire vormingen voor huisartsen en klinisch psychologen (Domus Medica en de Vlaamse Vereniging voor Klinische Psychologen)

Het project zet in op het versterken van de multidisciplinaire samenwerking tussen huisartsen en klinisch psychologen voor de detectie en behandeling van burn-out. Hiertoe wordt een multidisciplinair vormingspakket uitgewerkt, bestaande uit een e-learning en LOK pakket. In het vormingspakket gaat aandacht uit naar de theoretische kader/definities, het herkennen van signalen (differentiële diagnose), het gebruik van tools hierbij en het verwerken van inzicht in de denkkaders/rollen van de huisarts, klinisch psycholoog, coach, adviserend arts en arbeidsgeneesheer.

Aan de hand van casussen wordt dieper ingegaan op de samenwerking tussen huisarts en klinisch psycholoog. Wat zijn de concrete verwachtingen? Hoe wordt een verwijzing aangepakt? Hoe wordt de communicatie doorheen het zorgtraject verzekerd en gefaciliteerd? 

Daarnaast wordt de aanvraag voor een nomenclatuurcode voor het psychosociale consult uitgewerkt.

Ultiem willen we de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg vanuit de huisartsenpraktijk verbeteren door het versterken van de kennis, vaardigheden en attitude van huisartsen met betrekking tot het stellen van een diagnose, het doorverwijzen en de samenwerking met klinische psychologen. Het voorstel tot nomenclatuurcode zet in op het creëren van ruimte om de verworven attitude, kennis en vaardigheden effectief in de praktijk te brengen.

Info: Charlotte Sercu – 03 425 76 68 – charlotte.sercu@domusmedica.be

Bouwen aan mentaal vermogen ( Alert! Opleidingen en Constructiv Oost-Vlaanderen)

Dit proefproject wil via een catalogus een traject op maat van bedrijven in de bouwsector aanbieden. Met dit integraal traject wordt gewerkt aan een cultuurshift, waarbij het mentaal welzijn van medewerkers onderdeel wordt van de bestaande veiligheidscultuur. Het ultieme streefdoel is ervoor zorgen dat ook medewerkers met arbeidsgerelateerde mentale aandoeningen (langer) aan de slag kunnen blijven in deze harde sector.

Info: Sofie Vandermarliere – 0474 23 31 16 – sofie@alert-opleidingen.be

"ECOUTE-EMOIS" ("Luisteren-emoties/luister naar mij") (Waalse Overheidsdienst SPW)

Medefinanciering met minister Alda Greoli

Als onderdeel van de preventie van werkgerelateerde psychische aandoeningen wil de Waalse Overheidsdienst (SPW) een begeleidingsnetwerk opzetten dat bestaat uit interne deskundigen om ambtenaren die lijden door te verwijzen en te begeleiden. Dit netwerk zal de primaire preventie binnen de organisatie versterken. 

De werknemers kunnen zich in alle discretie tot één contactpunt richten. Het doel is om een eerstelijns luisterend oor te bieden om het verzoek van de werknemer beter te begrijpen en hem de juiste begeleiding te kunnen bieden. Deze begeleiding zal worden verzekerd door het netwerk dat een gemeenschappelijk interventiebeleid heeft gedefinieerd en dat met name de bestaande instrumenten binnen de organisatie mobiliseert (beoordeling van competenties, psychosociale follow-up, hulp aan zorgbehoevenden, gepersonaliseerde sociale bijstand, verzoening, bemiddeling, professioneel heroriëntatiegesprek, coaching, ...).

Het project beoogt de werknemers van de Waalse Overheidsdienst een gecoördineerde en multidisciplinaire hulp te bieden.

Info: Emmanuelle Rappe – 081 33 35 68– emmanuelle.rappe@spw.wallonie.be

Equitraining (Le Timon ASBL, entreprise de formation par le travail)

Het equitrainingsproject biedt een actie ter preventie van werkgerelateerde psychische aandoening die in eerste instantie is gericht op kmo-verantwoordelijken. De actie neemt de vorm aan van twee opleidings- en  proefdagen met als belangrijkste doelstellingen:

  • bewustmaking rond het thema 
  • ontwikkeling van zelfkennis om deze aandoeningen beter te kunnen voorkomen en om de werkplek positief te beïnvloeden in een dynamiek van risicovermindering
  • onderzoek en versterking van bepaalde vaardigheden die een doorslaggevende rol spelen bij het ontstaan van lijden op het werk 

Ze gaat gepaard met een originele methodologie die bemiddeling combineert met een specifieke partner, een paard, en technieken uit de sociale psychologie, de psychologie van groepen en organisaties. Een bijkomende secundaire preventieactie zal worden voorgesteld aan de professionele teams die de eerste tekenen van werkgerelateerde psychische aandoeningen vertonen. Een coherente benadering van de realiteit van het deelnemende team wordt vervolgens ontwikkeld. 

Info: Vinciane Ory – 04 250 50 44 – info@letimonasbl.be

Icare (FCR Media)

FCR media is gespecialiseerd in digitale marketingoplossingen voor zelfstandigen en KMO’s. Het bedrijf heeft de laatste jaren door digitale disruptie een grote transformatie ondergaan. Onder andere heeft deze change geleid hebben tot een hogere psychosociale belasting en te optimaliseren ziekteverzuim. Vanaf 2017 loopt een pilootproject in kader preventie burn out . Monitoring gebeurt aan de hand van de “welzijnswijze” een instrument ontwikkeld door externe dienst Securex. In dit kader werden volgende acties ondernomen: 

  • 2017 Opleidingsessies voor de leidinggevenden rond vroegtijdige identificatie. Re-integratietrajecten voor werknemers die langdurig afwezig zijn door psychische klachten. Project rond hervalpreventie.
  • 2018 Workshops naar werknemers rond identificeren symptomen bij zichzelf of collega’s. Aanbod preventieprogramma (wandelen, yoga …) 
  • 2019 Introductie programma van “Peer support”. Dit is een nieuw interventieprogramma  waarbij een tiental medewerkers gedurende 4 dagen intensief worden opgeleid met als doel de competenties te verwerven om hun collega’s effectief en efficiënt te ondersteunen via Peer support. 

Uiteindelijk doel van het volledige pilootproject is een vermindering van de verzuimcijfers met 20% en een halvering van het aantal werknemers dat langdurig thuis blijft omwille van burn out.

Info: Maja Van der Borst – 0476 70 05 16 – maja.van.der.borst@fcrmedia.be

We care for you (Algemeen Stedelijk Ziekenhuis (ASZ))

We care for you… Het nieuwe mantra dat geleidelijk aan zijn intrede doet in het Algemeen Stedelijk Ziekenhuis (ASZ) staat voor een geïntegreerde zorg voor alle medewerkers van het ASZ en de VZW. Kaderend binnen het welzijnsbeleid en voortbouwend op het aanwezigheidsbeleid wil de werkgroep burn-out preventie zich richten op mentale werkgerelateerde aandoening. De leden van het preventieteam krijgen hiertoe een doorgedreven opleiding. 

Met deze bagage op zak zullen zij de eerste aanspreekpunten zijn op de verschillende campussen. Zij bieden een luisterend oor, geven advies, doch verwijzen ook door naar professionele hulpverlening en naar het Medisch Sociaal Team (MST), bestaande uit de arbeidsgeneesheer, de personeelsdirecteur, een lid van HR, de vertrouwenspersoon en een lid van de werkgroep burn-out preventie. De trein die gevormd wordt met het MST garandeert dat er tevens beleidsmatige en organisatorische acties kunnen ondernomen worden ter preventie dan wel curatie van werkgerelateerde mentale aandoeningen die het individuele niveau overstijgen. Daarenboven bieden we intervisies aan de leidinggevenden aan. Alle afdelingen krijgen tevens, op teamniveau, een opleiding, gekoppeld aan een online tool om dit leertraject permanent te continueren.

Info: Karolien Kerckhofs – 053 76 68 29 – karolien.kerckhofs@asz.be

Interventietheater  (Arteveldehogeschool) 

Via een praktijkgerichte benadering op de werkvloer onderzoeken medewerkers van de Arteveldehogeschool hoe een gekende interactieve theatermethode (legislatief forumtheater) omgevormd kan worden tot een innovatieve methodiek die in een organisatie kan gebruikt worden rond burn-out en andere arbeidsgerelateerde mentale aandoeningen. 

De methodiek is gericht op het verminderen van deze aandoeningen en de risico’s daarop. Tevens is ze hierbij gericht op een verbetering van de organisatiecultuur. De uitkomst van het project is een helder en toegankelijk praktijkhandboek van de methodiek zodat ze breed inzetbaar is in diverse bedrijven en organisaties. Om de methodiek te kunnen ontwikkelen wordt nauw samen gewerkt met bedrijven waar deze theatervorm tijdens het pilootproject concreet wordt toegepast en getest.

Info: Lucas Vandenbussche – 0494 34 45 19 – lucas.vandenbussche@arteveldehs.be

Burnout voorkomen – leven in balans (CGG Kempen – Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg)

CGG Kempen werkt aan het voorkomen van burn-out door  infosessies « stress op de werkvloer » aan te bieden waarin werknemers een klare kijk krijgen op de werking van stress en zich meer bewust worden van oorzaken en impact van stress. Hiermee tracht CGG Kempen het taboe te doorbreken en mensen te informeren en sensibiliseren.

Mensen met lichte tot matige stressklachten die actief aan de slag willen gaan om een burn-out of herval te voorkomen, hebben vervolgens de mogelijkheid om in te stappen in het preventieve groepsprogramma « Leven in Balans ». Tijdens drie modules leren medewerkers zich meer bewust worden van hun stressniveau en een balans creëren die meer in evenwicht is. Er worden handvaten en oefeningen aangereikt om eigen draagkracht te verhogen en anders om te gaan met draaglast. Dit alles gebeurt op een ongedwongen, interactieve manier waarin onderbouwde informatie afgewisseld wordt met praktische tools en ervaringsgerichte oefeningen. 

Het volledige vormingstraject kan zowel binnen organisaties door eigen personeel als door particulieren in een open aanbod gevolgd worden. 

Info: An Boschmans – 0476 75 24 61 – anboschmans@cggkempen.be

Begeleiding van werknemers met een arbeidsgerelateerde mentale aandoening in hun proces naar re-integratie door een transparant beleid en eenduidige procedure (Sint-Vincentiusziekenhuis)

Het Sint-Vincentiusziekenhuis wil de terugkeer van medewerkers met een arbeidsgerelateerde mentale aandoening optimaliseren door het individu centraal te stellen omdat investeren in medewerkers als een hefboom werkt tot de vooruitgang van de organisatie.

Bij uitval omwille van een arbeidsgerelateerde mentale aandoening wil de organisatie tijd vrijmaken door een interne expert/ psychologe aan te stellen om in gesprek te gaan en het individu bij te staan in de zoektocht naar een juiste hulpverlener door een sociale kaart aan te bieden. 

In geval van terugkeer naar het werkveld wil de organisatie de juiste informatie verstrekken aan de medewerker om zo de juiste beslissing te nemen en een goede start voor te bereiden. De medewerker gaat adhv een sjabloon in gesprek met leidinggevende, HR, team om de terugkeer zo optimaal mogelijk voor te bereiden. 

Er wordt een nieuw beleid uitgeschreven zodat de medewerkers weten wat ze kunnen verwachten bij uitval wegens een arbeidsgerelateerde mentale aandoening.

Info: Liesbeth Clarisse – 09 387 70 50 – personeelsdienst@azstvdeinze.be

Deze pilootprojecten zullen een aanvulling zijn bij de andere projecten die momenteel worden uitgevoerd door verschillende instellingen, waaronder de projecten van Fedris en FOD WASO.

Documenten voor kandidaten

Evaluatiefiche (.word)

Handleiding indienen pilootprojecten (.pdf)

Aanpak en FAQ (.pdf)

Burn-out preventieplan (.xls)

Individuele pilootprojecten template (.doc)

Overkoepelende pilootprojecten template (.doc)

Project plan (.xls)

Presentatie Kick Off (.pdf)

Infosessie 1: presentatie (.pdf)

Infosessie 1: vragen en antwoorden (.pdf)

Infosessie 2: vragen en antwoorden (.pdf)